چرا قیمت فیوچرز روی فارکس و CFD اثر می‌گذارد؟

وقتی در پلتفرم بروکرت EURUSD یا CFD شاخص S&P 500 را می‌خری، شاید فکر کنی قیمت همان‌جا ساخته می‌شود. ولی پشت این عددها بازارهای دیگری هم کار می‌کنند و یکی از مهم‌ترینشان فیوچرز (Futures) است.

در این مقاله یاد می‌گیری فیوچرز، فارکس و CFD چطور به هم وصل‌اند، چرا قیمتشان کمی با هم فرق دارد و چطور از این ارتباط در معامله‌هایت استفاده کنی.

سه بازار، یک کالا

تصور کن در یک راسته‌ی بازار، سه مغازه طلای یکسانی می‌فروشند. اگر یکی ارزان‌تر بدهد، مشتری‌ها هجوم می‌برند و خیلی زود قیمت‌ها دوباره به هم نزدیک می‌شوند. بازارهای مالی هم همین‌طورند:

• فارکس اسپات (Spot): خرید و فروش ارز برای تحویل تقریباً فوری، بین بانک‌ها و مؤسسه‌ها و خارج از بورس. طبق نظرسنجی بانک تسویه‌ی بین‌المللی (BIS)، کل معاملات بازار ارز در آوریل ۲۰۲۵ به حدود ۹٫۶ تریلیون دلار در روز رسید و سهم معاملات اسپات ۳۱ درصد بود.
• فیوچرز: قراردادی در بورس برای خرید یا فروش در یک تاریخ مشخص در آینده؛ چیزی شبیه پیش‌خرید. معروف‌ترین نمونه‌ها در بورس CME آمریکا معامله می‌شوند.
• CFD: قراردادی بین تو و بروکر روی اختلاف قیمت؛ یعنی خود دارایی را نمی‌خری و فقط سود یا زیان تغییر قیمت را می‌گیری.

هر سه درباره‌ی یک چیز حرف می‌زنند: قیمت یک ارز یا یک شاخص. برای همین نمی‌توانند خیلی از هم دور شوند.

پیوند اول: فیوچرز ارز و قیمت اسپات

بورس CME توضیح می‌دهد که قیمت فیوچرز ارز از دو چیز ساخته می‌شود: قیمت اسپات و فاصله‌ی نرخ بهره‌ی کوتاه‌مدت دو ارز. به فاصله‌ی قیمت فیوچرز و اسپات بیسیس (Basis) می‌گویند.

• اگر نرخ بهره‌ی ارز دوم جفت‌ارز (مثلاً دلار در EURUSD) بیشتر از ارز اول باشد، فیوچرز معمولاً گران‌تر از اسپات است.
• اگر برعکس باشد، فیوچرز ارزان‌تر است.
• هرچه به سررسید نزدیک‌تر شویم، این فاصله کوچک‌تر می‌شود و در روز سررسید، فیوچرز و اسپات به هم می‌رسند.

CME حتی ابزاری به اسم FX Link دارد که فیوچرز ارز و بازار اسپات خارج از بورس را به شکل یک اسپرد به هم وصل می‌کند. یعنی این دو بازار عملاً با یک طناب به هم بسته شده‌اند.

یک نکته‌ی کاربردی: طبق توضیح CME، فیوچرز ین ژاپن، دلار کانادا و پزوی مکزیک برعکس عادت بازار اسپات نوشته می‌شوند. مثلاً فیوچرز ین، قیمت ین به دلار را نشان می‌دهد. پس وقتی نمودار فیوچرز ین بالا می‌رود، USDJPY معمولاً پایین می‌آید. اگر این را ندانی، ممکن است سیگنال را برعکس بخوانی.

پیوند دوم: فیوچرز شاخص و CFD شاخص

CME برای فیوچرز شاخص سهام یک ارزش منصفانه (Fair Value) تعریف می‌کند؛ یعنی قیمتی که فیوچرز از نظر تئوری باید داشته باشد:

ارزش منصفانه = شاخص نقدی × [۱ + نرخ بهره × (روزهای مانده تا سررسید ÷ ۳۶۰)] − سودهای نقدی تا سررسید

دلیلش ساده است: کسی که فیوچرز می‌خرد لازم نیست کل پول سهام را یک‌جا بپردازد، ولی سود نقدی سهام را هم نمی‌گیرد. قیمت واقعی فیوچرز با عرضه و تقاضا دور این عدد بالا و پایین می‌رود و اگر زیادی دور شود، آربیتراژگرها (Arbitrageurs)، یعنی کسانی که از اختلاف قیمت دو بازار سود می‌گیرند، آن را برمی‌گردانند.

حالا نکته‌ی اصلی: ساعت معاملات اصلی بورس نیویورک ۹:۳۰ صبح تا ۴ بعدازظهر به وقت نیویورک است. ولی فیوچرز و آپشن‌های E-mini S&P 500 در CME تقریباً شبانه‌روزی معامله می‌شوند. پس وقتی بازار نقدی نیویورک بسته است و تو CFD شاخص آمریکا را معامله می‌کنی، بازار بزرگی که دارد قیمت تازه می‌سازد، همان فیوچرز است.

به چه دردت می‌خورد؟ در مشخصات قرارداد (Contract Specifications) بروکرت ببین CFD شاخصی که معامله می‌کنی دنبال کدام قیمت است: شاخص نقدی یا قرارداد فیوچرز. این روی عددی که روی نمودار می‌بینی و رفتار قیمت در روز عوض شدن ماه قرارداد اثر دارد.

ارتباط با بازارهای دیگر

فیوچرز فقط آینه‌ی بازارهای دیگر نیست؛ خیلی وقت‌ها جلودار است، چون وقتی بقیه خواب‌اند، بیدار است. دو نمونه‌ی واقعی از گزارش CME:

• شب حمله‌ی روسیه به اوکراین (فوریه ۲۰۲۲): نزدیک ۵۶۰ هزار قرارداد آپشن E-mini S&P 500 قبل از باز شدن بازار نقدی سهام آمریکا در CME معامله شد.
• بحران بانکی مارس ۲۰۲۳: وقتی خبر بانک سیلیکون‌ولی و اقدامات اضطراری شبانه‌ی مقام‌های آمریکایی منتشر شد، بیش از ۶۸۶ هزار قرارداد آپشن E-mini S&P 500 خارج از ساعات معاملاتی آمریکا معامله شد.

یعنی واکنش اول بازار به خبر، در بازار مشتقه‌ها شکل گرفت؛ ساعت‌ها قبل از اینکه بورس نقدی باز شود. CFDهایی که بیرون از ساعت بازار نقدی قیمت می‌دهند، همین حرکت را با خودشان می‌آورند.

اثرش به شاخص‌های دیگر هم می‌رسد: CME می‌گوید S&P 500 برای خیلی از شاخص‌های آسیایی و اروپایی نقش نماینده دارد و سرمایه‌گذارهای آن مناطق با آن ریسک شاخص‌های محلی‌شان را پوشش می‌دهند. پس تکان فیوچرز آمریکا در ساعت‌های آسیا، روی حال‌وهوای بقیه‌ی بازارها هم اثر می‌گذارد.

یادت باشد این رابطه همیشگی و دقیق نیست. قیمت فیوچرز در کوتاه‌مدت می‌تواند کمی بالاتر یا پایین‌تر از ارزش منصفانه معامله شود و رفتار بازارها با شرایط عوض می‌شود.

مثال عملی با عددهای ساده

این مثال فرضی است و عددها برای فهم راحت‌تر ساده شده‌اند.

قسمت اول: فیوچرز شاخص

• شاخص نقدی: ۵٬۰۰۰ واحد
• نرخ بهره: ۴ درصد سالانه
• روزهای مانده تا سررسید: ۹۰ روز
• سودهای نقدی تا سررسید: ۱۲ واحد

ارزش منصفانه = ۵٬۰۰۰ × [۱ + ۰٫۰۴ × (۹۰ ÷ ۳۶۰)] − ۱۲ = ۵٬۰۰۰ × ۱٫۰۱ − ۱۲ = ۵٬۰۳۸

یعنی طبیعی است فیوچرز حدود ۳۸ واحد بالاتر از شاخص نقدی باشد. این فاصله سود مجانی نیست؛ با نزدیک شدن به سررسید کم می‌شود و در روز سررسید به صفر می‌رسد. اگر CFD تو روی فیوچرز ساخته شده باشد، با رفتن به قرارداد ماه بعد که روزهای بیشتری تا سررسید دارد، ممکن است قیمتش یک‌دفعه جابه‌جا شود.

قسمت دوم: فیوچرز ارز

• EURUSD اسپات: ۱٫۱۰۰۰
• نرخ بهره‌ی دلار: ۴ درصد؛ نرخ بهره‌ی یورو: ۲ درصد
• ۹۰ روز تا سررسید

قیمت تقریبی فیوچرز = ۱٫۱۰۰۰ × (۱ + ۰٫۰۴ × ۹۰ ÷ ۳۶۰) ÷ (۱ + ۰٫۰۲ × ۹۰ ÷ ۳۶۰) = ۱٫۱۰۰۰ × ۱٫۰۱ ÷ ۱٫۰۰۵ ≈ ۱٫۱۰۵۵

پس فیوچرز حدود ۵۵ پیپ بالاتر از اسپات است، چون نرخ بهره‌ی دلار (ارز دوم) بیشتر است. اگر روی نمودار فیوچرز EURUSD سطحی مثل ۱٫۱۰۵۵ دیدی، آن را مستقیم روی نمودار اسپات کپی نکن؛ اول این فاصله را کم کن.

چطور از این ارتباط در معامله استفاده کنی؟

• قبل از باز شدن بازار نقدی، فیوچرز را نگاه کن: فیوچرز شاخص سرنخ می‌دهد که بازار نقدی احتمالاً با چه حال‌وهوایی باز می‌شود.
• بدان CFDات کدام قیمت را دنبال می‌کند: نقدی یا فیوچرز؛ و تاریخ عوض شدن ماه قرارداد را هم بدان.
• در فارکس، قراردادهای برعکس را یادت باشد: ین، دلار کانادا و پزوی مکزیک.
• اهرم را جدی بگیر: مثلاً در اتحادیه‌ی اروپا، نهاد ناظر ESMA سقف اهرم CFD برای مشتری خرد را ۳۰ به ۱ برای جفت‌ارزهای اصلی و ۲۰ به ۱ برای شاخص‌های اصلی و طلا گذاشته است؛ دلیلش ریسک بالای این محصولات است.

اشتباهات رایج

• کپی کردن سطح‌ها از نمودار فیوچرز روی اسپات: بدون حساب کردن بیسیس، سطح‌ها جابه‌جا می‌افتند.
• برعکس خواندن نمودار فیوچرز ین یا دلار کانادا.
• سود بی‌ریسک دیدن اختلاف فیوچرز و نقدی: این فاصله دلیل دارد و هزینه‌ی معامله معمولاً هر فرصت کوچکی را می‌خورد.
• غافل شدن از جابه‌جایی قیمت در روز عوض شدن قرارداد.
• نادیده گرفتن حرکت‌های شبانه: بازار نقدی بسته است، ولی ریسک تو بسته نیست.

چک‌لیست عملی

• می‌دانم CFDام قیمت را از شاخص نقدی می‌گیرد یا از فیوچرز.
• تاریخ سررسید و عوض شدن قرارداد را در تقویمم دارم.
• قبل از باز شدن بازار نقدی، فیوچرز همان شاخص را چک می‌کنم.
• در نمودارهای فیوچرز ارز، جهت نوشتن قیمت را چک کرده‌ام.
• اهرم و حد ضررم را با در نظر گرفتن نوسان شبانه تنظیم کرده‌ام.

سؤالات متداول

چرا قیمت CFD شاخص با عددی که سایت‌های خبری نشان می‌دهند فرق دارد؟

چون ممکن است CFD تو روی فیوچرز ساخته شده باشد، نه روی شاخص نقدی. فاصله‌ی این دو همان بیسیس است که از نرخ بهره و سود نقدی می‌آید. بیرون از ساعت بازار نقدی هم عدد شاخص نقدی تکان نمی‌خورد، ولی فیوچرز تکان می‌خورد.

می‌شود از اختلاف فیوچرز و اسپات سود بی‌ریسک گرفت؟

این کار را معمولاً مؤسسه‌های بزرگ با هزینه‌ی خیلی پایین انجام می‌دهند و همین کارشان است که قیمت‌ها را نزدیک ارزش منصفانه نگه می‌دارد. برای تریدر خرد، اسپرد و کارمزد معمولاً از این اختلاف‌های کوچک بیشتر است.

تریدر فارکس چرا باید به فیوچرز ارز نگاه کند؟

چون فیوچرز در بورس معامله می‌شود و قیمتش با اسپات گره خورده؛ پس دیدنش کمک می‌کند تصویر کامل‌تری از بازار داشته باشی. فقط بیسیس و جهت نوشتن قیمت را فراموش نکن.

جمع‌بندی

فارکس، فیوچرز و CFD مثل سه مغازه در یک راسته‌اند که یک کالا می‌فروشند. فاصله‌ی قیمتشان دلیل دارد: نرخ بهره، سود نقدی و زمان تا سررسید. فیوچرز چون تقریباً شبانه‌روزی باز است، خیلی وقت‌ها اولین جایی است که خبر روی قیمت می‌نشیند. اگر بدانی CFDات از کجا قیمت می‌گیرد و بیسیس را حساب کنی، کمتر غافلگیر می‌شوی.

اگر می‌خواهی این مفاهیم را قدم‌به‌قدم و با سرعت خودت یاد بگیری، به دوره‌های رایگان سر بزن و ابزارهای حرفه‌ای را در بخش نرم‌افزارها ببین.

برگرفته از: CME Group (بیسیس ارز، FX Link، معاملات خارج از ساعت آمریکا)، بورس نیویورک، بانک تسویه‌ی بین‌المللی و ESMA

معامله‌گری با ریسک قابل‌توجه زیان همراه است. این مطلب صرفاً آموزشی است و توصیه مالی محسوب نمی‌شود.