فارکس، CFD، فیوچرز یا آپشن؟ مقایسه‌ی ساده برای انتخاب بازار
· ۷ دقیقه مطالعه
چهار راه برای معامله روی قیمت: فارکس، CFD، فیوچرز و آپشن. ساده ببین هر کدام چه فرقی دارد، ریسک و هزینه‌اش چیست و کدام به سبک معامله‌ی تو می‌خورد.
برای رسیدن از خانه به محل کار چند راه داری: اسنپ، مترو، اتوبوس یا ماشین خودت. مقصد یکی است، ولی هزینه، سرعت، راحتی و دردسر هر کدام فرق دارد. بازارهای مالی هم همین‌طورند: فارکس، CFD، فیوچرز و آپشن چهار راه مختلف برای معامله روی قیمت‌اند.
در مقاله‌های قبلی هر کدام را جداگانه باز کردیم. حالا کنار هم می‌گذاریمشان تا ببینی فرقشان چیست، هر کدام چه ریسک و هزینه‌ای دارد، چطور به هم وصل‌اند و کدام به سبک معامله‌ی تو نزدیک‌تر است.
همه‌شان یک کار می‌کنند: معامله روی حرکت قیمت
در هر چهار بازار، تو معمولاً دنبال سود از بالا یا پایین رفتن قیمت هستی، نه نگه داشتن خود جنس. فرق اصلی در این است که کجا معامله می‌کنی، طرف مقابلت کیست و ریسک و هزینه‌ات چطور حساب می‌شود.
فارکس: بزرگ‌ترین بازار دنیا
- چه چیزی معامله می‌کنی: جفت‌ارزها، مثل EURUSD.
- کجا: نزد کارگزار، خارج از بورس. طبق گزارش BIS، بازار ارز روزانه حدود ۹٫۶ هزار میلیارد دلار حجم دارد.
- اهرم: معمولاً بالا. در اروپا سقف قانونی برای جفت‌ارزهای اصلی ۱ به ۳۰ است.
- هزینه: اسپرد و اگر معامله شب باز بماند، سواپ.
- ساعت کار: پنج روز هفته، شبانه‌روز.
- مناسب برای: کسی که به خبرهای اقتصادی و نرخ بهره علاقه دارد و با سرمایه‌ی کم شروع می‌کند.
CFD: یک در برای ورود به همه‌چیز
- چه چیزی معامله می‌کنی: تقریباً همه‌چیز؛ طلا، نفت، شاخص، سهام و کریپتو.
- کجا: نزد کارگزار. کارگزار طرف مقابل معامله‌ی توست.
- اهرم: بسته به دارایی فرق دارد؛ در اروپا از ۱ به ۳۰ تا ۱ به ۲.
- هزینه: اسپرد، گاهی کمیسیون، و هزینه‌ی نگهداری شبانه.
- ریسک مهم: طبق گزارش ESMA، بین ۷۴ تا ۸۹ درصد حساب‌های معامله‌گران خرد CFD ضرر کرده‌اند.
- مناسب برای: کسی که می‌خواهد با یک حساب، بازارهای مختلف را کوتاه‌مدت معامله کند.
فیوچرز: شفاف و استاندارد
- چه چیزی معامله می‌کنی: قراردادهای استاندارد روی شاخص، طلا، نفت، ارز و کالاهای دیگر.
- کجا: در بورس، مثل CME، با اتاق پایاپای که تعهد دو طرف را تضمین می‌کند.
- اهرم: از طریق مارجین که بورس تعیین می‌کند و بسته به نوسان بازار تغییر می‌کند.
- هزینه: کمیسیون کارگزار و کارمزد بورس. سود و ضرر هر روز تسویه می‌شود.
- نکته‌ی مهم برای اوردر فلو: چون همه در یک بورس معامله می‌کنند، حجمی که می‌بینی حجم کل بازار است. برای همین ابزارهای اوردر فلو بیشتر روی فیوچرز کار می‌کنند.
- مناسب برای: کسی که شفافیت و داده‌ی واقعی حجم برایش مهم است.
آپشن: خرید «حق»، نه تعهد
- چه چیزی معامله می‌کنی: حق خرید (کال) یا حق فروش (پوت) با قیمت مشخص تا تاریخ مشخص.
- کجا: معمولاً در بورس.
- ریسک: خریدار حداکثر پرمیوم را از دست می‌دهد؛ فروشنده ریسک خیلی بیشتری دارد.
- هزینه: پرمیوم، که با گذشت زمان ارزش زمانی‌اش آب می‌شود.
- مناسب برای: بیمه کردن دارایی یا معامله با ریسک از پیش مشخص. کمی پیچیده‌تر از بقیه است.
مثال عملی: یک ایده، چند راه
این مثال فرضی است و عددها ساده شده‌اند.
ایده‌ات این است: «فکر می‌کنم دلار ضعیف می‌شود و طلا بالا می‌رود.» طلا ۲٬۰۰۰ دلار است و انتظار داری تا آخر هفته به ۲٬۰۳۰ برسد. حالا چند راه داری:
- فارکس: ایده‌ی ضعف دلار را با خرید EURUSD اجرا می‌کنی. با یک مینی‌لات، هر پیپ حدود ۱ دلار است؛ اگر ۵۰ پیپ بالا برود، ۵۰ دلار سود می‌کنی.
- CFD طلا: برای ۱۰ اونس با اهرم ۱ به ۲۰، مارجین ۱٬۰۰۰ دلار می‌گذاری. اگر طلا به ۲٬۰۳۰ برسد، ۳۰۰ دلار سود می‌کنی. اگر به ۱٬۹۷۰ برسد، ۳۰۰ دلار ضرر. هزینه‌ی شبانه را هم فراموش نکن.
- فیوچرز طلای میکرو: بورس CME قرارداد میکروی طلا را برای ۱۰ اونس عرضه می‌کند؛ هر ۰٫۱۰ دلار حرکت، ۱ دلار سود یا ضرر است. همان ۳۰ دلار حرکت، یعنی ۳۰۰ دلار سود یا ضرر؛ با این فرق که حسابت هر روز تسویه می‌شود و معامله در بورس است.
- آپشن کال روی طلای میکرو: فرض کن برای حق خرید ۱۰ اونس با قیمت ۲٬۰۰۰، ۱۵ دلار برای هر اونس یعنی ۱۵۰ دلار پرمیوم بدهی. اگر طلا در انقضا ۲٬۰۳۰ باشد، این حق ۳۰۰ دلار می‌ارزد و ۱۵۰ دلار سود کرده‌ای. اگر طلا پایین بیاید، حداکثر همان ۱۵۰ دلار را از دست می‌دهی.
می‌بینی؟ ایده یکی است، ولی ریسک، هزینه و پول لازم در هر راه فرق دارد. سؤال درست این نیست که «کدام بهتر است»، بلکه این است: «کدام با ریسکی که می‌توانم تحمل کنم جور است؟»
ارتباط این چهار با هم
این چهار بازار جدا از هم نیستند؛ مثل شاخه‌های یک درخت‌اند:
- فیوچرز مرجع قیمت است. بازار فیوچرز یکی از اصلی‌ترین جاهایی است که قیمت در آن شکل می‌گیرد و قیمت CFD طلا یا شاخصی که در کارگزارت می‌بینی از قیمت بازارهای اصلی ساخته می‌شود.
- یک خبر، هر چهار را تکان می‌دهد. مثلاً اگر آمار اشتغال آمریکا دلار را قوی کند، EURUSD معمولاً پایین می‌آید و چون طلا در طول تاریخ معمولاً خلاف دلار حرکت کرده (به گفته‌ی شورای جهانی طلا)، CFD طلا، فیوچرز طلا و آپشن‌های طلا هم هم‌زمان واکنش نشان می‌دهند.
- آپشن‌ها حال‌وهوای بازار را نشان می‌دهند. شاخص ترس VIX از قیمت آپشن‌های S&P 500 ساخته می‌شود و وقتی بالا می‌رود، معمولاً روی شاخص‌ها و دارایی‌های پرریسک در همه‌ی این بازارها اثر دارد.
این رابطه‌ها قانون ثابت نیستند و با زمان عوض می‌شوند؛ ولی دانستنشان کمک می‌کند غافلگیر نشوی.
کدام برای تو مناسب‌تر است؟
- سرمایه‌ی کم و تازه‌کار: فارکس یا CFD با اهرم پایین، یا قراردادهای میکروی فیوچرز. در هر صورت با حجم خیلی کم شروع کن.
- شفافیت و داده‌ی واقعی حجم: فیوچرز.
- ریسک از پیش مشخص: خرید آپشن.
- معامله‌ی کوتاه‌مدت روی بازارهای مختلف: CFD، به شرط کنترل اهرم و هزینه‌ها.
اشتباهات رایج
- انتخاب بازار فقط به‌خاطر اهرم بالاتر: اهرم بالاتر یعنی ضرر سریع‌تر.
- پریدن بین چهار بازار در یک ماه: اول یکی را خوب یاد بگیر.
- نادیده گرفتن هزینه‌ها: اسپرد، سواپ، کمیسیون و پرمیوم، همه از سودت کم می‌کنند.
- نفهمیدن طرف مقابل: در CFD کارگزار طرف معامله‌ی توست؛ در فیوچرز و آپشن بورس و اتاق پایاپای وسط‌اند.
- ندیدن بازارهای مرتبط: اگر طلا کار می‌کنی، دلار و فیوچرز طلا را هم نگاه کن.
چک‌لیست عملی
- می‌دانم در کدام بازار معامله می‌کنم و طرف مقابلم کیست.
- هزینه‌های کامل معامله‌ام را می‌دانم.
- اهرم یا اندازه‌ی قراردادم را خودم انتخاب کرده‌ام.
- بیشترین ضرر ممکن را قبل از ورود می‌دانم.
- بازار مرتبط (دلار، فیوچرز یا VIX) را هم زیر نظر دارم.
سؤالات متداول
برای شروع کدام بازار بهتر است؟
جواب یکسانی ندارد. بازاری را انتخاب کن که با سرمایه، وقت و تحمل ریسکت جور است. برای خیلی‌ها فارکس با حجم کم یا قراردادهای میکروی فیوچرز شروع خوبی است.
می‌شود هم‌زمان در چند بازار معامله کرد؟
می‌شود، ولی برای تازه‌کار توصیه نمی‌شود. اول یکی را عمیق یاد بگیر؛ بعد بقیه را به‌عنوان ابزار کمکی نگاه کن.
چرا تریدرهای اوردر فلو فیوچرز را ترجیح می‌دهند؟
چون فیوچرز در بورس معامله می‌شود و حجم و معاملات همه‌ی بازار یک‌جا دیده می‌شود. در فارکس و CFD هر کارگزار فقط بخش خودش را می‌بیند.
آپشن برای تازه‌کار خیلی سخت است؟
خرید آپشن ریسک محدودی دارد، ولی مفاهیمش بیشتر است. بعد از اینکه با یکی از بازارهای ساده‌تر آشنا شدی، سراغش برو.
جمع‌بندی
فارکس، CFD، فیوچرز و آپشن چهار راه برای رسیدن به یک مقصدند: معامله روی قیمت. فارکس بزرگ و در دسترس است، CFD انعطاف دارد ولی پرخطر است، فیوچرز شفاف و استاندارد است و آپشن ریسک را از قبل مشخص می‌کند. مهم‌تر از انتخاب بازار، این است که ریسک و هزینه‌اش را بفهمی و بدانی چطور به بقیه وصل است.
برای یادگیری قدم‌به‌قدم، به دوره‌های رایگان سر بزن و ابزارهای حرفه‌ای را در بخش نرم‌افزارها ببین.
برگرفته از: BIS، ESMA، CFTC، CME Group، Investor.gov، Cboe و شورای جهانی طلا
معامله‌گری با ریسک قابل‌توجه زیان همراه است. این مطلب صرفاً آموزشی است و توصیه مالی محسوب نمی‌شود.